Me rikthimin e orës dimërore, natën mes 24 dhe 25 tetorit, akrepat kthehen një orë pas dhe errësira bie më herët pasdite. Ky ndryshim, së bashku me shkurtimin gradual të ditëve gjatë vjeshtës, mund të ndikojë në zakonet tona dhe, te disa persona, edhe në gjumin, energjinë dhe humorin.
Drita natyrale luan një rol thelbësor në rregullimin e ritmit cirkadian, orës së brendshme biologjike që përcakton ciklin e gjumit dhe zgjimit. Kalimi në orën dimërore përgjithësisht është më i favorshëm për ritmet biologjike sesa ndryshimi i pranverës, por ditët gjithnjë e më të shkurtra mund të kërkojnë një periudhë përshtatjeje.
Ja gjashtë këshilla për të përballuar stinën e ftohtë pa cenuar mirëqenien.
1. Përfitoni nga drita natyrale në mëngjes
Drita e mëngjesit është një nga sinjalet kryesore që ndihmojnë organizmin të rregullojë ciklin gjumë-zgjim. Ekspozimi ndaj dritës natyrale në orët e para të ditës ndihmon për të qëndruar zgjuar dhe për të sinkronizuar orën biologjike.
Prandaj, është e dobishme të shfrytëzoni orët me dritë për një shëtitje, për shembull para se të filloni punën, ose të përshkoni një pjesë të rrugës së përditshme në këmbë. Edhe në ditët me re, ndriçimi jashtë është zakonisht më i fortë se ai në ambientet e mbyllura. Për ata që kalojnë shumë orë në zyrë, një pushim në natyrë gjatë ditës është një alternativë e mirë.
2. Mbani një orar të rregullt gjumi
Kalimi në orën dimërore teorikisht ju lejon të flini një orë më shumë, por jo të gjithë arrijnë ta përfitojnë këtë avantazh. Gjatë ditëve të para, disa persona mund të ndihen të përgjumur më herët ose të zgjohen më shpejt se zakonisht.
Për t’u përshtatur më lehtë, këshillohet të ruani orare sa më të rregullta për të fjetur dhe për t’u zgjuar, edhe gjatë fundjavës. Gjithashtu, është mirë të shmangni dritën e fortë para gjumit dhe të kufizoni përdorimin e ekraneve në orët e mbrëmjes. Shumica e të rriturve kanë nevojë për të paktën shtatë orë gjumë në natë.
3. Vazhdoni të lëvizni, edhe kur errësohet herët
Ditët më të shkurtra mund ta bëjnë më të vështirë gjetjen e motivimit për t’u stërvitur, veçanërisht pas punës. Megjithatë, aktiviteti i rregullt fizik ndihmon në përmirësimin e cilësisë së gjumit, mbajtjen e humorit të mirë dhe luftimin e qëndrimit të gjatë ulur.
Nuk është e nevojshme të praktikoni sporte me intensitet të lartë. Edhe një ecje me ritëm të shpejtë, një xhiro me biçikletë ose një seancë joga mund të jenë të dobishme. Kur është e mundur, aktiviteti fizik në natyrë gjatë orëve me dritë ju lejon të përfitoni njëkohësisht nga lëvizja dhe ekspozimi ndaj dritës natyrale. E rëndësishme është të zgjidhni një aktivitet që ju pëlqen dhe mund ta vazhdoni rregullisht.
4. Kujdes me kafenë dhe ushqimin
Kur ndiheni më të lodhur, mund të tundoheni të pini më shumë kafe ose të konsumoni ëmbëlsira për të rifituar energjinë. Megjithatë, kafeina e tepërt, veçanërisht pasdite dhe në mbrëmje, mund të pengojë gjumin dhe të krijojë një cikël të vazhdueshëm lodhjeje dhe pushimi të pamjaftueshëm.
Më mirë është të konsumoni vakte të rregullta dhe të ekuilibruara, që përfshijnë drithëra, mundësisht integrale, perime, fruta dhe burime proteinash. Edhe hidratimi i mirë gjatë ditës është i rëndësishëm. Nuk ka ushqime që mund të zëvendësojnë mungesën e dritës natyrale, por një dietë e larmishme ndihmon në funksionimin normal të organizmit.
5. Krijoni një rutinë relaksuese në mbrëmje
Kur jashtë errësohet që në orët e vona të pasdites, mund të krijohet përshtypja se dita përfundon më herët se zakonisht. Kjo mund të na shtyjë të ndryshojmë pa e kuptuar zakonet tona, duke kaluar më shumë kohë para ekraneve ose duke shkuar në shtrat shumë herët.
Për të ruajtur një ritëm të rregullt gjumi, mund të krijoni një rutinë relaksuese në mbrëmje, duke ia kushtuar orët e fundit të ditës aktiviteteve të qeta, si leximi, dëgjimi i muzikës ose ushtrimet e relaksimit. Edhe mbajtja e dhomës së gjumit të errët, të qetë dhe në një temperaturë të rehatshme ndihmon për një pushim cilësor.
6. Mos i neglizhoni shenjat e rënies së humorit
Të ndihesh herë pas here më i lodhur ose melankolik me ardhjen e vjeshtës nuk do të thotë domosdoshmërisht se vuan nga depresioni sezonal. Megjithatë, te disa persona, pakësimi i dritës natyrale mund të ndikojë në shfaqjen e simptomave depresive që përsëriten gjatë muajve të vjeshtës dhe dimrit.
Çrregullimi afektiv sezonal mund të shfaqet me trishtim të vazhdueshëm, humbje të interesit për aktivitetet e zakonshme, ndryshime në gjumë, vështirësi në përqendrim dhe rënie të energjisë.
Nëse këto simptoma zgjasin ose ndikojnë në jetën e përditshme, është e rëndësishme t’i drejtoheni një profesionisti shëndetësor. Depresioni sezonal është një gjendje klinike që mund të trajtohet me ndërhyrje specifike dhe nuk duhet ngatërruar me lodhjen e zakonshme që shoqëron ndryshimin e stinëve.