Çdo ditë, trupi i njeriut eliminon në mënyrë të programuar dhjetëra miliarda qeliza, një proces biologjik thelbësor që mban organizmin në ekuilibër dhe parandalon zhvillimin e sëmundjeve si kanceri.
Ky mekanizëm quhet apoptozë, ose “vdekja e programuar e qelizave”.
Çfarë është apoptoza?
Sipas studimeve të publikuara në revistën shkencore si “Cell Biology” dhe “Molecular Biology”, apoptoza është një proces natyror ku qelizat vetëshkatërrohen në mënyrë të kontrolluar kur dëmtohet ADN-ja; përfundon cikli i tyre jetësor dhe kur nuk janë më të nevojshme për trupin.
Në vend që të shpërthejnë dhe të shkaktojnë inflamacion, qelizat “shkatërrohen” në fragmente të vogla që pastrohen në mënyrë të qetë nga sistemi imunitar.
Kush e zbuloi këtë mekanizëm?
Procesi i apoptozës u përshkrua për herë të parë në vitin 1972 nga tre shkencëtarë: John Kerr, Andrew Wyllie dhe Alastair Currie.
Studimi i tyre u publikua në revistën “British Journal of Cancer”, duke ndryshuar përgjithmonë kuptimin e biologjisë së qelizave.
Sa qeliza vdesin çdo ditë?
Sipas literaturës moderne të biologjisë qelizore në trupin e njeriut ndodhin rreth 50–70 miliardë apoptoza çdo ditë.
Kjo përkthehet në rreth 600,000 qeliza në sekondë.
Ky proces është thelbësor për rigjenerimin e indeve; funksionimin e sistemit imunitar dhe kontrollin e qelizave të dëmtuara.
Çfarë ndodh kur ky mekanizëm dështon?
Shkencëtarët theksojnë se problemi nuk është vdekja e qelizave, por mungesa e saj kur duhet të ndodhë.
Kur një qelizë shpërfill sinjalet e vdekjes; vazhdon të ndahet pa kontroll dhe shmang apoptozën – atëherë mund të fillojë zhvillimi i kancerit.
Në këtë kuptim, studiuesit e përshkruajnë kancerin jo si “qeliza që jetojnë shumë”, por si qeliza që nuk vdesin kur duhet të vdesin.
Apoptoza është një nga mekanizmat më të sofistikuara të trupit të njeriut, duke funksionuar si një sistem i vazhdueshëm kontrolli dhe pastrimi biologjik.
Pa të, organizmi nuk do të mund të ruante ekuilibrin dhe rreziku i sëmundjeve, përfshirë kancerin, do të ishte shumë më i lartë.