Ukraina kujtoi të martën një marrëveshje të arritur 30 vjet më parë, sipas së cilës ajo hoqi dorë nga armët e saj bërthamore në këmbim të garancive të sigurisë që nuk u materializuan kurrë, ndërkohë që po përpiqet tani të sigurojë një ftesë për anëtarësim në NATO. Kievi po bën thirrje dëshpërimisht për garanci të forta sigurie për ta mbrojtur atë nga një agresion i ri rus, ndërsa kthimi i Presidentit të zgjedhur të SHBA-së, Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë ngre frikën për një zgjidhje të shpejtë të luftës që do ta linte atë të ekspozuar.
Ministria e Jashtme e Ukrainës kujtoi Memorandumin e Budapestit të vitit 1994, i cili bëri që Kievi të hiqte dorë nga arsenali i tretë më i madh bërthamor në botë në këmbim të garancive të sigurisë, edhe nga Rusia, pas shpërbërjes së bashkimit sovjetik në 1991. “Sot, Memorandumi i Budapestit është një monument për miopinë në vendimmarrjen strategjike të sigurisë,” shkroi ministria në një deklaratë, duke shënuar përvjetorin e marrëveshjes së 5 dhjetorit 1994. Në deklaratë thuhej se marrëveshja “duhet të shërbejë si një kujtesë për udhëheqësit aktualë të komunitetit euro-atlantik se ndërtimi i një arkitekture evropiane të sigurisë në kurriz të interesave të Ukrainës, në vend që t’i marrë parasysh ato, është i destinuar të dështojë”.
Ukraina e ka denoncuar memorandumin që nga viti 2014, shumë kohë përpara pushtimit të vitit 2022, kur trupat ruse aneksuan gadishullin e Krimesë dhe mbështetën më pas separatistët në lindje. Edhe pas gati tre vjetësh lufte gjithëpërfshirëse, Kievi ka shmangur mundësinë e një rikthimi në negociata që mund të shohin një armëpushim të përkohshëm që lë të hapur perspektivën e një pushtimi të ri rus. “Mjaft me Memorandumin e Budapestit.
Mjaft me Marrëveshjet e Minskut. Mjaftojnë dy herë, ne nuk mund të biem në të njëjtin kurth për herë të tretë. Ne thjesht nuk mund ta bëjmë këtë,” tha Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy. Kievi dëshiron që anëtarët e NATO-s të japin një ftesë për ukrainën në një takim të ministrave të jashtëm të aleancës që fillon të martën, ndërsa pushtimi po shkon drejt kufirit tre-vjeçar dhe Rusia po avancon në fushë betejë.